İslam Tarihini Doğru Araştırmak İçin Temel Birincil Kaynaklar

yazar
İslam Tarihini Doğru Araştırmak İçin Temel Birincil Kaynaklar

İslam tarihini araştırmak istediğinizde kaynaklar ortada değil, birkaç ayrı katmanda dağınık biçimde durmaktadır. Birincil kaynaklar Arapça, Farsça ya da Osmanlıca; ikincil literatür ağırlıklı olarak İngilizce veya Fransızcadır. Türkçe akademik yazın geç kalmış ama son yirmi yılda ciddi biçimde büyümüştür. Hangi soruyu araştırdığınıza göre nereye bakacağınız tamamen değişir. Erken Dönem İçin Temel Arapça Kaynaklar İlk dönem … Devamını oku

Medine Vesikası: İçeriği ve Toplumsal Düzeni Nasıl Kurdu?

yazar
Medine Vesikası: İçeriği ve Toplumsal Düzeni Nasıl Kurdu?

622 yılında kaleme alınan Medine Vesikası — bazı kaynaklarda Medine Anayasası olarak da geçer — yaklaşık 47 maddeden oluşan kısa bir belgedir. Ama bu kısalık yanıltıcıdır. Belge, farklı dini ve etnik toplulukları tek bir siyasi çerçevede tanımlayan ilk yazılı düzenlemelerden biridir ve bugün hâlâ tartışılır. Kimi tarihçi onu modern anayasacılığın öncülü olarak sunar, kimi bu … Devamını oku

Moğol İstilası Sonrası İslam Dünyasının Toparlanma Süreci

yazar
Moğol İstilası Sonrası İslam Dünyasının Toparlanma Süreci

1258’de Bağdat’ı Hülâgü’nün orduları taştı. Abbâsî halifesi Musta’sım yün çuvalına sarılıp atlara çiğnetildi — Moğol geleneği yere kral kanı akıtmamayı emrediyordu. Bağdat’taki Beytü’l-Hikme kütüphanesinin tahrip edilmesi, on binlerce elyazmasının Dicle’ye atılması, dünya tarihinin en çok tekrarlanan kültürel trajedi imgelerinden biri hâline geldi. Peki bu yıkımdan sonra ne oldu? İlk Çöküş: Sayılar ve Gerçekler Moğol istilasının … Devamını oku

İbn Haldun’un Mukaddime’si: Tarih Yazımında Metodoloji Devrimi

yazar
İbn Haldun'un Mukaddime'si: Tarih Yazımında Metodoloji Devrimi

1377’de Tunus’ta kaleme alınan Mukaddime’nin ilk sayfaları, tarih yazımında o güne kadar görülmemiş bir iddiayla açılır: Tarihin yanlışlarla dolu olduğunu, bu yanlışların asıl nedeninin ise olayları körü körüne aktarmak olduğunu ileri sürer. İbn Haldun’a göre tarihçinin görevi vakaları kaydetmek değil, onların ardındaki örüntüleri kavramaktır. Bu tutum, 14. yüzyıl İslam dünyasında gerçek anlamda tuhaf bir çıkıştı. … Devamını oku

Hulefâ-yi Râşidîn Döneminde Fetih Süreci ve İdari Yönetim

yazar
Hulefâ-yi Râşidîn Döneminde Fetih Süreci ve İdari Yönetim

Hz. Ebu Bekir halife seçildiğinde hazine neredeyse boştu, bazı kabileler zekâtı reddediyordu ve Bizans ile Sâsânî imparatorlukları hâlâ dünyanın bilinen en güçlü devletleriydi. On yıl sonra, Hz. Ömer’in hilafetinin sonunda, bugünkü Mısır, İrak, Suriye ve İran’ın büyük bölümü bu iki imparatorluktan koparılmıştı. Bu kadar hızlı bir dönüşüm sadece askeri üstünlükle açıklanamaz — arkasında oldukça özgün … Devamını oku

Kerbelâ Vakası: İslam Tarihinde Derin Bir Kırılma

yazar

İslam tarihinin sayfaları arasında, inançları, liderlik mücadelelerini ve insanlık dramlarını barındıran birçok olay bulunur. Ancak hiçbiri, Kerbelâ Vakası kadar derin bir yara açmamış, nesiller boyunca sürecek bir ayrılığın ve yasın fitilini ateşlememiştir. Bu olay, sadece bir çatışmadan ibaret olmayıp, Müslüman toplumunun gelecekteki siyasi ve dini kimliğini şekillendiren, vicdanlarda onulmaz izler bırakan, bir adalet arayışının ve … Devamını oku

Akademik İslam Tarihi Yazımında Atıf ve Kaynak Gösterme

yazar

İslam tarihi, bin yılı aşkın bir geçmişe yayılan, farklı coğrafyalarda yeşermiş medeniyetlerin, düşünce akımlarının ve sayısız şahsiyetin izlerini taşıyan devasa bir ilim deryasıdır. Bu zengin mirası akademik bir disiplin içinde ele alırken, geçmişle kurduğumuz bağı sağlamlaştıran ve geleceğe taşıyan en önemli köprülerden biri, şüphesiz ki atıf ve kaynak gösterme prensipleridir. Bu prensipler, sadece bilimsel dürüstlüğün … Devamını oku

İslam Dünyasında Kadın Hareketleri ve Tarihsel Gelişimi

yazar

İslam dünyasında kadınların rolü ve toplumdaki yeri, yüzyıllardır süregelen dinamik tartışmaların ve dönüşümlerin odağında yer alıyor. Batı medyasında sıklıkla tek boyutlu bir anlatımla ele alınsa da, bu geniş coğrafyada kadınlar, kendi hakları ve gelecekleri için mücadele eden, aktif ve güçlü birer aktör olagelmişlerdir. Bu makale, İslam dünyasındaki kadın hareketlerinin karmaşık ve zengin tarihini aydınlatarak, bu … Devamını oku